Grote aversie tegen kleine risico’s

Verander kleur

Hoewel het gaat om relatief kleine bedragen, blijkt risicoaversie Nederlanders te weerhouden om vrijwillig eigen risico te kiezen in de basisverzekering. Dit gedrag strookt niet met de verwachte nutstheorie, maar biedt wel een verklaring voor kleine verzekeringen zoals die voor mobiele telefoons, fietsen en ski’s.

Door Paul Schilp en Janko Gorter. Dit artikel verscheen eerder in het NRC en De Financiele Telegraaf, Financieel Management, EBS, BNR.

De Nederlandse gezondheidszorg wordt in belangrijke mate gefinancierd via de basisverzekering. Deze verzekering kent voor volwassenen een verplicht eigen risico, dat dit jaar €220 bedraagt. Zij hebben daarnaast de mogelijkheid om een vrijwillig eigen risico te kiezen. Deze optie tot meer eigen risico is primair ingesteld om de zorgkosten te drukken. Eigen risico leidt namelijk niet alleen tot meer eigen betalingen, maar geeft ook een prikkel tot doelmatiger zorggebruik. De vrijwillige eigen risicokeuzes variëren van €0 tot €500, in stappen van €100. Hoewel hiermee premiekortingen zijn te behalen, oplopend tot €250 op jaarbasis, is het vrijwillig eigen risico bijzonder impopulair: dit jaar heeft slechts 7% van de volwassen verzekerden hiervoor gekozen. De voorgaande jaren lag het percentage met een positief vrijwillig eigen risico zelfs één tot twee procentpunten lager. Direct gevolg van dit keuzegedrag is dat het eigen risico op dit moment maar een bescheiden prikkelwerking heeft op de doelmatigheid van de zorg.