Meer aandacht voor bankstel dan voor bankproducten

CLASS ACTION
Een nieuw fenomeen in het rechtswezen is de 'class action', waarbij een grote groep mensen gezamenlijk een claim indient. Wat betekent dit voor een Ombudsman? 'Enerzijds wil niemand een lawine van rechtszaken,' legt Wabeke uit. 'Anderzijds is de Ombudsman geen rechter en mag deze geen 'class actions' behandelen. Slechts 7000 van de conflicten komen bij de Ombudsman terecht voor behandeling. Dus als er een zaak besproken wordt, is het bijzonder. Ook al is de Ombudsman niet bindend, toch geldt vaak dat de uitkomst op basis van compliance in 90 procent van de gevallen geldig is.' Om de kwestie woekerpolissen toch in één onderzoek te kunnen behandelen, heeft Wabeke het volgende bedacht.

Er is een afspraak gemaakt met de verzekeraars dat Wabeke één claim per verzekeraar, gekozen door de advocaat, behandelt als voorbeeldzaak. De verzekeraar past vervolgens de uitkomst toe op alle vergelijkbare zaken, ook op die van de consumenten met vergelijkbare producten die zelf geen klacht hadden ingediend. De behandeling van die zaken eindigde in een oordeel van de ombudsman op welk rendement de klant moet kunnen rekenen bij een beursontwikkeling van 6 procent en hoeveel kosten maximaal mogen worden ingehouden. In de toekomst zou Wabeke graag zien dat er aan de hand van een vooraf vastgestelde formule voor alle partijen de kostenafslag voor de klant duidelijk wordt vastgesteld.

BELONINGSSTRUCTUUR
Wat zou een algemene oplossing zijn voor deze vertrouwenscrisis? Meer regels, andere regels? 'Een mooie vooruitgang is de voorgeschreven transparantie in informatievoorziening, ook bij de intermediairs. Dit brengt nu al een significante verandering teweeg ten aanzien van informatieverstrekking over de producten en het informeren van de klant vanuit de productleverancier. Een mooie volgende stap hierbij zou zijn: transparantie over de betaling van intermediairs, het verkoopkanaal. Momenteel is het niet duidelijk voor de klant hoe de aanbieders van de financiële producten intermediairs betalen. Voor de klant is dat van belang, want dat is zijn geld.

Transparantie over deze beloningstructuur en eventueel een verandering van deze structuur (bijvoorbeeld uurtje-factuurtje) zou voldoende kunnen zijn om de klantonvriendelijke stimulus te onderdrukken.' Verdere aanscherping op de Wet op Financieel toezicht of andere regels vindt Wabeke nu niet opportuun. 'Het is meer een kwestie van goede uitvoering, dan het opzetten van extra regels. De consument wordt inmiddels goed beschermd. Sommige tussenpersonen vragen zelf reeds uitleg aan de leverancier over de aan te bieden producten.' Let wel: de consument gaat niet vrijuit in deze, stelt Wabeke. 'De mensen hadden een kritischere houding mogen aannemen bij de aanschaf van financiële diensten. De consument besteedt gemiddeld meer tijd aan het uitzoeken en het kopen van een bankstel, dan aan het aanschaffen van een financieel product.'